Dzień Świętej Brygidy – pierwszy dzień wiosny w Irlandii

1 lutego – wydawałoby się, że to sam środek zimy, a jednak to według kalendarza celtyckiego – pierwszy dzień wiosny!

W kalendarzu Celtów  poszczególne  pory roku rozpoczynają się wraz  z początkiem miesięcy:  1 lutego zaczyna się  wiosna, 1 maja – lato, 1 sierpnia jesień a 1 listopada – zima.

1 lutego to też Dzień Św Brygidy, który wywodzi się z pogańskiego święta IMBOLC. Nazwa pochodzi ze starej odmiany języka irlandzkiego. Wyrażenie Imbolc niektórzy tłumaczą na – w brzuchu, co ma mieć związek z tym, że owce w tym czasie zaczynają dawać dużo mleka, spodziewają się potomstwa, a więc zapowiadają się lepsze, obfitsze w pokarmy czasy. Początkowo tradycja obchodzenia Imbolc była poświęcona  pogańskiej bogini Brighid, ale z czasem została schrystianizowana  do postaci św. Brygidy.

Podczas trwania święta ludność wyplatała specjalne krzyże Brighid, a także olbrzymią figurę bogini, coś na wzór naszej słowiańskiej Marzanny, obnoszono ją potem po okolicznych domostwach, bo zgodnie z obyczajem Brighid powinna odwiedzić każdy dom w czasie Imbolc. Mieszkańcy witali  ją wystawną ucztą, obdarowywali ubraniami, dokładali figurze bogini  jakieś ozdoby, bo wg ich wierzeń – bogini zadowolona z przyjęcia i podarunku miała im zapewnić  zdrowie na kolejny rok. Wierzono też że  nocą, przed Imbolc, bogini wędrowała po okolicy udzielając błogosławieństwa ludziom, ich zwierzętom gospodarskim i całym domostwom.

Krzyż Świętej Brygidy

Krzyż Świętej Brygidy

Krzyż św. Brygidy, jeden z symboli tego święta, wykonywano  z sitowia bądź z trzciny, takie krzyże wieszano nad drzwiami i w oknach domów i budynków gospodarczych co miało zabezpieczać budynki przed pożarami, czy zimowymi burzami. Zwykle wisiały aż do następnego Imbolc, kiedy to palono stare i wymieniano je na nowe.

Święta Brygida jest szczególną Świętą, to najważniejsza kobieta wśród irlandzkich świętych.

O Brygidzie, choć zasłużonej dla Kościoła i czczonej jako patronce Irlandii nie zachowało się wiele informacji. Urodziła się ok. 453 r. w Faughart niedaleko Dundalk, a ochrzcić miał ją sam święty Patryk. Od wczesnej młodości pragnęła oddać się służbie Bogu. Kraj, w którym przyszła na świat był jeszcze wtedy na pół pogański, jednak jakiś nieznany z imienia biskup na prośbę Brygidy zgodził się nałożyć na nią welon- symbol dozgonnego dziewictwa i tak już w wieku 14-stu lat została zakonnicą.

Zaraz po tym wybudowała sobie w Kildare celę pod dębem (Cell Dara – dębowy dom), z której stopniowo rozwinął się klasztor żeński, wkrótce  stał się on sławny i dał początek wielu innym. Tradycja nie przekazuje wiele szczegółów z życia świętej. Zmarła w roku 523 lub 524, w wieku ok. 70 lat, została pochowana w klasztornej krypcie, potem, bo zburzeniu Klasztoru przez Normanów w 836 roku,  jej szczątki zostały przeniesione do Downpatrick, gdzie pochowano je razem ze szczątkami świętego Patryka. Uważana jest za współapostołkę Irlandii (obok św. Patryka i św. Kolumbana Starszego) oraz  za matkę życia zakonnego na tej wyspie.

Święta Brygida

Św. Brygida -  patronka Irlandii, nazywaną jest także Celtycką Marią.

Do Kildare i Faughart, miejsc z którymi była związana przybywają dziś pielgrzymki. W całej Irlandii jest kilkanaście studni Św. Brygidy, z których woda ma właściwości uzdrawiające ciało i duszę.

Jednym z niewielu śladów jaki został po patronce „Zielonej Wyspy” jest staroirlandzki hymn ku czci świętej, pochodzący z VII wieku, uznawany przez mieszkańców Zielonej Wyspy za najstarszy, rodzimy pomnik literacki. Zachował się także fragment buta, który podobno miała nosić, obecnie pamiątka ta znajduje się w Messing.

W ikonografii przedstawiana jest w stroju opatki, w białym habicie i czarnym welonie, z pastorałem w ręku i księgą reguły zakonnej. Czasami rozdaje osełki masła. Jej atrybutami są: otwarta księga, u jej stóp krowa, pastorał ksieni, płomień nad głową, świeca w dłoni. Święta Brygida jest patronką sztuk pięknych, poetów, ludzi nauki, kowali,  rolników, nowego życia.

1 lutego, dzień św. Brygidy,  w tym roku zasłużył sobie w pełni, jak widać,  na miano pierwszego dnia  wiosny! W Polsce długo jeszcze trzeba czekać na takie widoki, bo, jak mówi przysłowie ludowe związane ze świętem Matki Boskiej Gromnicznej obchodzonym dzień później: „Pamiętaj, że Gromnica, to już zimy połowica, ale żadna też nowina, gdy dopiero się zaczyna”.

Kult świętej Brygidy z Kildare, nazywanej też: św. Brygidą Irlandzką (dla odróżnienia od św. Brygidy Szwedzkiej), Brigid, Bridget, Bridgit, Bríd, Bride i wreszcie Naomh Bríd. jest bardzo widoczny w Irlandii i dziś, kościołów jej imienia jest więcej niż kościołów im. św. Patryka, Krzyże św. Brygidy są robione przed jej świętem nawet przez dzieci w przedszkolach, jeśli ktoś ma ochotę może sobie sam zrobić taki krzyż  wg poniższej instrukcji:



The following two tabs change content below.
Mycarlow.blog.pl powstał w drugim miesiącu mojego pobytu w Irlandii, a dokładnie 18 marca 2014 roku. Jest moją pamiątką z pobytu oraz przewodnikiem po Hrabstwie Carlow. Na blogu możecie wspólnie ze mną poznawać Irlandię, opisuję życie, kulturę, kuchnię, tradycje, atrakcje turystyczne, święta i wydarzenia.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>